Formda kalmak için:

1. Yeterli düzeyde uyku en önemli unsurdur. Yetişkinler 8 saatten fazla uyumamaya özen gösterin.

2. Sigarayı yaşamınızdan çıkarın, sigara içilen yerlerde bulunmamaya özen gösterin.

3. Stresi kontrol altına alın.

4. Alkol gibi metabolik stresi artıran ve yaşlanmayı hızlandıran içeceklerden uzak durun.

5. Temizlik kurallarına özen gösterin.

6. Düzenli tıbbi kontrolden geçin.

7. Diyetinizde yapacağınız olumlu değişikliklerin sağlığınıza yapacağı etkilerini sürekli hatırlayın.

8. Optimal sağlık için tahıllar, et grubu, süt ürünleri, taze sebze ve meyveler ile sağlıklı yağları bir arada yiyin.

9. Yemeklerinizi nerede yediğiniz ve nereden satın aldığınız çok önemli değil. Hoşlandığınız yiyeceklerin sağlıklı yeme tarzına uygun olmasına dikkat edin.

10. İyi beslenme formda kalmanın temel yakıtıdır ve bu da sizinle başlar. Evde, restoranda, kafeteryada veya işte sağlıklı besinlerden oluşan mönüleri tercih edin.

11. Sevdiğiniz restoranlarda kızartmalar yerine az yağlı olanları tercih edin.

12. Beslenmede en önemli kuralın, çeşitlilik, denge ve aşırıya kaçmama olduğunu aklınızdan çıkarmayın.

13. Yemek yerken aşırıya kaçmayın. Porsiyon ölçülerinizi uygun tutarsanız istediğiniz besinleri kolaylıkla yiyebilirsiniz.

14. Düzenli yürüyüş yapın.

15. Bol miktarda su için. Bu yetişkinler için günde ortalama 7 su bardağıdır. Suyun vücut için yeterli gelip gelmediğini idrar rengini kontrol ederek anlayabilirsiniz. Eğer sürekli bir ilaç kullanmıyorsanız idrar rengi açıksa yeterli sıvı almışsınız demektir.

Zevkini çıkarın

Besinleri seçerken kültür, duygusal durum, çevre, yakın arkadaşlar, yemeğe bakış açısı, besin ve beslenme hakkındaki bilgiler etkili olmaktadır. Neden bir besinin yerine başkasını seçtiğinizi düşündünüz mü? Çünkü yiyecekler besin değerlerinin yanı sıra keyif ve iyi tat vericidirler. Unutmayın iyi beslenme de yemeğe zevk katabilir. Çünkü besinler karmaşık öğelerdir. Siz yiyeceğin görünüm, hoş koku, lezzet, tat gibi özelliğinden yararlanırken; vücudunuz da besin öğelerinin yaşamınızı sürdürme işlevlerinden yararlanır.

Bunun için;

1. Çeşitli besinleri tüketin. Örneğin tabağınızı öğle akşam öğününde 4 eşit parçaya bölün. Değişik besin gruplarını ve değişik renkte besinleri aynı tabakta tüketin.

2. Yediğiniz miktara göre aldığınız kiloyu fiziksel aktivite ile dengeleyin. Kilonuzu koruyun.

3. Değişik ekmek çeşitleri, taze sebzeler, kuru baklagiller, kuru yemişler ve taze sebzelere diğer yiyeceklerden daha fazla yer verin.

4. Yağ mutlaka vücuda alınmalı ama nasıl? Bitkisel sıvı yağ tüketilmeli, az yağlı et ve süt ürünleri tercih edilmeli. Örneğin düşük yağlı pişirme yöntemleri, yemeklere fazla sos koymama ve salataları özel karışık yağlı mayonezli süslemelerden uzak tutarak işe başlayabilirsiniz.

5. Şeker ve şekerli besinleri yaşamınızdan mümkün olduğunca çıkarın.

6. Tuzu azaltılmış besinler yararlıdır, unutmayın! Düzenli fiziksel aktiviteler de formu korumak için önemli yardımcılardandır. Şu aktiviteler, 150 kalori yakılmasını sağlar: 60 dakika araba yıkama, 45 dakika voleybol oynama, 30 dakika futbol oynama, 40 dakika yürüyüş, 30 dakika bi***lete binme, 30 dakika dans etme, 20 dakika yüzme, 15 dakika ip atlama, 15 dakika dik merdiven çıkma.

Bu bilimsel gerçeği dikkate almadan yapılan zayıflama rejimleri hem sonuç vermez hem de hastalar için ciddi tehlikeler yaratabilir. Bu kişilere uygulanacak rejimin başarı şansı da yoktur. Kaldı ki “hızlı kilo verdirici” rejimlerde bazı merkezlerde uygulanan “vücuttan su atıcı” yöntemlerle bu hastaların hızlı sıvı kaybı nedeniyle zarar göreceğini de hatırlamak gerekir. Ayrıca, tiroid hormon yetersizliği sonucunda, şişmanlığa ilaveten, vücutta başka sorunlar da vardır. Örneğin bu hastalarda kolesterol düzeyi de çok yüksektir. Bu da, bu kişilerde şişmanlığa ilaveten beraberinde kalpdamar sistemi hastalıklarının da olabileceğine işaret eder. Dolayısıyla, kilo verdirici rejimlerin bir parçası olan fiziksel egzersiz bu kişilerde dikkatle planlanmalıdır. Bu nedenle; zayıflama rejimine girecek hastalarda öncelikle tiroid hormonu ölçümleri yapılmalıdır. Bu kişilerin öncelikle tiroid hastalığı yönünden tedavi edilmesi, tiroid hormon düzeyi normale geldikten sonra muhakkak uzman hekim kontrolünde kilo verdirici rejime alınmasını öneriyoruz. Tiroid hastalığı tedavi edilmeden çok katı rejimlerle kilo verdirilse bile, bu hastaların tekrar ve hızla eski kilolarına gelmesi kaçınılmaz olduğu gibi bu tür rejimler sırasında hastaların kalp ve böbrek gibi bazı önemli iç organlarının zarar görmesi de mümkündur.

Aldığımız kilolarda ne yediğimiz kadar hangi saatte yediğimiz de önemli rol oynuyor. Dr. Murat Topoğlu ve Dr. Murat Tunç günün belli saatlerinde metabolizmamızın çok hızlı çalıştığını geri kalan zamanlarda ise oldukça yavaş hareket ettiğini belirtiyor. Yani kısacası artık ne yediğimiz kadar ne zaman yediğimiz de önem kazanıyor.

İyi bir kahvaltı ihtiyacı

Sabah: Metabolizmanın oldukça hızlı, enerji ihtiyacımızın da fazla olduğu sabah saatlerinde güne iyi bir kahvaltıyla başlamak gerekir. Kahvaltıda kepek ekmeği, peynir, domates, salatalık hem tok tutmaları hem de besleyici olmalarından dolayı mutlaka tüketilmelidir. İlk yendiklerinde tok tutuyor gibi görünmelerine rağmen sonradan açlık hissini uyandıran bal, reçel gibi şekerli besinlerden uzak durmak ya da çok az miktarda tüketmek gerekir.

Kalori yakma hızı

Öğle: Öğlen saatlerinde de vücudun kalori yakma hızı oldukça yüksektir. Bu nedenle günlük enerji ihtiyacımızın üçte ikisini bu saate kadar tüketmemizde yarar vardır. Kalori değerleri yüksek olduğundan öğle yemeğinde et ve et grubu ağırlıklı beslenmek daha doğrudur. Böylece bu besinler daha kolay sindirilirler.
İkindi: Saat 16.30-17.00 civarında kan şekerinde bir düşüş olabilir. Bu saatlerde meyve ya da küçük sandviçler yiyerek bu durumu önleyebilirsiniz. Ancak diyet döneminde bisküvi vb. yüksek kalorili yiyeceklerin light olanlarını tercih edebilir ya da normal olanların miktarını sınırlayabilirsiniz.

Metabolizma yavaşlar

Akşam: Akşam saatlerinde metabolizma hızımız yavaşlar. Bu saatlerde fazla aşırıya kaçmadan yemek yenmelidir. Sebze yemekleri, salata, çorba, ya da ızgara et gibi kolay hazmedilen besinler küçük porsiyonlar halinde tüketilmelidir. Ancak maalesef Türk Toplumu olarak akşam yemeklerini çok daha ağır yemekleri fazla miktarda yiyoruz. Yemek sonrası hareket de fazla olmadığı için yediklerimizin tamamı sindirilemiyor ve yakılamıyor. Özellikle bir de akşam yemeğinden sonra sürekli bir şeyler yenmeye devam edildiğinde durum daha da karmaşık bir hale dönüşüyor.

Sürekli tartılmayın

- Zayıflama eşofmanlarının, korselerin, kilo verdirdiğine inanmak yanlıştır. Bunlar vücudun biraz daha fazla su kaybetmesine neden olur ama yağlar parçalanmaz.
- Hemen her gün tartıya çıkıp kilonuzu kontrol etmeyin. Haftada 1 veya 2 kez tartılmak yeterlidir.
- Aç karnına içilen sirke, limon ve greyfurt suyunun, kekik çayının zayıflatıcı etkisi yoktur. Eğer sindirim sistemi rahatsızlığı varsa özellikle sirkenin zararlı etkileri olabilir.
- Aç kalmak, yani sabah ve öğlen bir şey yememek, akşam ne varsa yemeye yöneltir. Bu da kilo vermeyi zorlaştırır.

Kimler diyet yapamaz?

- Hamileler zayıflama diyeti yapmamalıdır. Ancak İdeal kilosunun üzerinde hamileliğe başlayanlar ilk 3 ayı kilo almadan tamamlayıp daha sonra beslenmelerine ilaveler yaparak kilolarını 9-12 kg aralığında tutmaya çalışabilirler.
- Emziren anneler için yeterli ve dengeli beslenme önemlidir. Zayıflama diyeti anne sütünde verimsizliğe sebep olur. Bu dönemde süt salınımı ile doğal bir zayıflama gerçekleşir. Ancak süt verme dönemi bitince kilo vermek için bir uzmandan yardım alarak diyet yapılabilir.
- Diyabet, böbrek veya karaciğer hastalığı gibi kronik hastalığı olanlar zayıflamak için kesinlikle uzman kontrolünde diyet yapmalı kendi başlarına diyet yapmamalıdır.

Su ve tuz şişmanlatmaz

Şişmanlattığına inanılan su ve tuzun da böyle bir etkisi bulunmuyor. Çünkü bu maddeler enerji değeri taşımıyor. Bazı hastalıklar dolayısıyla vücutta su ve tuz tutulması söz konusu oluyorsa da bu durum şişmanlığa yol açmıyor. Salata ve yemeklerde kullanılan sosların kalori değerleri yüksek olmasına karşın ketçap, salça ve hardalın kalori değerleri, bilinenin aksine düşük.

Ancak bu besinler, iştahın açılmasına ve daha fazla yemek yenilmesine neden oluyor. Akupunktur tedavisinin, doğru beslenme alışkanlığı kazanılmadığı sürece zayıflamada etkin olmadığını belirtilen rehberde, tedavi bittiğinde, verilen kiloların tekrar alınabileceğine dikkat çekiliyor.

Diyet ürünleri de kalori veriyor

Hazır satılan “diyet” ürünler, yağları azaltılmış veya şeker yerine tatlandırıcı eklenmiş olsa da kalori değerleri bulunuyor. Bu arada, zayıflama amacıyla yararlanılan bazı otlar, vücuttan suyun atılmasını arttırıcı bir etki yaratsalar da zayıflamayı sağlamıyorlar.

Bu otları kullananlar, tekrar sıvı aldıkları zaman, su kaybından dolayı verdikleri kiloları geri alıyorlar.

Sabah
75 gram siyah üzüm, 120 gram kavun ve yarım papayadan oluşan bir meyve salatası

Ara öğün
Bir dilim yağsız labne sürülmüş kepek ekmeği, yanında maydanoz

Öğle
Taze fasulyeli, tavuk göğüslü marul salatası için, 100 gram taze fasulyeyi dilim dilim doğrayıp, sekiz - on dakika tuzlu suda haşlayın. Bir adet küçük soğanı ince ince doğrayın. 75 gram marulu ellerinizle parçalayın. Haşlanmış fasulyeyi, soğanı ve salatayı büyük bir kaseye koyun. İçine bir yemek kaşığı sirke dökün, tuz ve karabiber serpin. Önceden haşladığınız 125 gram tavuk göğüsünü salataya ilave edin.

Ara öğün
Bir adet kivi

Akşam
Salatalıklı, peynirli sandviç

İkinci gün

Sabah
İki dilim reçelli kepek ekmeği

Ara öğün
150 gram yağsız yoğurt

Öğle
Şef salatası için, yarım adet kıvırcık salata, 50 gram mozarella peyniri, bir adet yeşil biber ve iki adet havuçtan oluşan salatayı sirke, zeytinyağı, tuz ve biberle tatlandırın.

Ara öğün
75 gram siyah üzüm

Akşam
Mantarlı omlet için, 200 gram mantarı küçük küçük doğrayın ve mantarları üstü kapalı bir tavada birkaç dakika kızartın. Tuz ve karabiberle tatlandırın. Bir adet yumurtayı, iki yemek kaşığı su ve üç yemek kaşığı parmesan peyniriyle karıştırın. İçine dereotu ve maydanoz ekleyin. Yumurtayı mantarlara ilave edin, beş dakika pişirdikten sonra çıkarın.

Üçüncü gün

Sabah
Bir dilim peynirli kepek ekmeği, yanında bir adet domates ya da salatalık

Ara öğün
100 gram karpuz

Öğle
Biberli patates salatası için, 200 gram patatesi yirmi dakika haşlayıp, dilimleyin. Bir adet kırmızı biberi ve bir adet taze soğanı ince ince doğrayıp patatesle birlikte büyük bir kaseye koyun. İçine bir yemek kaşığı sirke, tuz, karabiber ve maydanoz ekleyin.

Ara öğün
125 ml. taze sıkılmış portakal suyu

Akşam
Bir kase light yoğurt, dört yemek kaşığı haşlanmış sebze (brokoli, karnabahar ya da kabak) ve iki dilim kepek ekmeği

Dördüncü gün

Sabah
Kepek ekmeğinden oluşan kaşarlı ve domatesli tost. Yanında taze sıkılmış portakal suyu.

Ara öğün
75 gram siyah üzüm

Öğle
Mantarlı salata için, 200 göbek salatayı ince ince doğrayın. Salataya bir çay kaşığı zeytinyağı, bir yemek kaşığı sirke, tuz, karabiber ve bir çay kaşığı hardal ekleyin. 75 gram kıvırcık salatayı, dört adet mantarı ve bir elmayı ince ince doğrayıp derin bir tabağın içine yayın. Üzerine göbek salatayı koyun. Yanında iki adet susamlı galeta yiyebilirsiniz.

Ara öğün
Bir dilim etimek ve 100 gram domates

Akşam
Peynirli turplu salata için, 40 gram yağsız peyniri, 150 gram dilimlenmiş salatalık ve bir demet doğranmış küçük kırmızı turpla karıştırın. İçine iki yemek kaşığı sirke, yarım çay kaşığı zeytinyağı, tuz ve karabiber ekleyin. Yanında bir dilim kepek ekmeği yiyebilirsiniz.

Beşinci gün

Sabah
100 gram yağsız labne peynirini, ince kıyılmış yarım adet kırmızı biberle karıştırın. Bu biberli karışımı iki dilim kepek ekmeğine sürün.

Ara öğün
250 ml. domates suyu

Öğle
Hardal soslu salata için, bir adet yumurtayı haşlayın. 50 gram yoğurdu, bir çay kaşığı limon suyu ve bir çay kaşığı hardalla karıştırın. 50 gram kıvırcık salatayı ve bir adet domatesi küçük küçük doğrayın. Salatayı, domatesi ve yumurtayı derin bir kaseye koyun ve sosu üzerine dökün. İsterseniz yanında iki adet kepekli galeta yiyebilirsiniz.

Ara öğün
Bir adet kivi

Akşam
Mantar soslu makarna için, 50 gram makarnayı haşlayın. 100 gram mantarı ve bir adet arpacık soğanı küçük küçük doğrayıp bir çay kaşığı zeytinyağında kavurun. İçine 100 ml. domates suyu ekleyin ve hafif ateşte pişirin. Pişen mantar sosunu makarnanın üzerine dökün.

Altıncı gün

Sabah
100 gram kavunu ezerek 200 gram süt ve 30 gram yulafla karıştırın.

Ara öğün
200 gram yağsız yoğurt, bir adet muz ve kividen oluşan bir meyve salatası hazırlayın.

Öğle
Mango salatası için, yarım adet mangoyu, bir adet soğanı ve 150 gram salatalığı incecik doğrayın. 75 gram marulu yıkayın ve ellerinizle parçalayın. Tüm bu malzemeleri derin bir kaba koyun. İçine iki yemek kaşığı sirke, tuz ve karabiber ekleyin. Yanında iki dilim kızarmış kepek ekmeği yiyebilirsiniz.

Ara öğün
200 gram yoğurdu 125 gram küçük küçük doğranmış çilekle karıştırın.

Akşam
Tonbalıklı domates salatası için, 300 gram domatesi, bir adet soğanı ince ince dilimleyip büyük bir kaseye koyun. İçine 75 gram ton balığı ekleyin. Salatayı bir yemek kaşığı sirke, bir yemek kaşığı zeytinyağı, tuz ve karabiberle tatlandırın.

Yedinci gün

Sabah
150 gram siyah üzümü, bir bardak yağsız süt ve beş yemek kaşığı cornflakesle karıştırın.

Ara öğün
Bir adet elma

Öğle yemeği
Ispanaklı domates salatası
40 gram fiyonk makarnayı tuzlu suda haşlayın. 75 gram ıspanağı ve 150 gram domatesi ince ince doğrayıp süzdüğünüz makarnayla karıştırın. İçine bir çay kaşığı dilimlenmiş yeşil zeytin, tuz, karabiber ve bir çay kaşığı zeytinyağı ekleyin.

Ara öğün
150 gram çilek

Akşam
Roka salatası için, 50 gram rokayı, bir adet küp küp doğranmış ekşi elma ve 30 gram haşlanmış tavuk göğsüyle karıştırın. İçine bol limon suyu, tuz, karabiber ve zeytinyağı ekleyin.

Diyetisyen Aşkın Yüksel

Bir kayısı, bir şeftali, bir fincan çilek, yarım elma, yarım litre maden suyu ve arzuya göre üç - beş kaşık tatlandırıcı kullanarak bir kase meyve salatası hazırlayın. İşte hazırladığınız bu salatanın yarısı sabah kahvaltınızı oluşturacak.

Ara öğün

Meyve salatasının diğer yarısı

Öğle

İki köfte ya da 60 gram et veya tavuk (ızgara)
Bir kase yoğurt
Bir ince dilim ekmek
Bir kase salata (bir tatlı kaşı yağla tatlandırılmış)

Ara öğün

Üç - dört adet kepekli kraker ya da bisküvi

Akşam

Dört yemek kaşığı etli bir sebze yemeği
İki ince dilim ekmek
Bir kase yoğurt
Bir adet meyve